Vikikitap:Vikikitap ne değildir?
![]() | Bu sayfa Vikikitap projesinin resmî politikalarından biridir. Sayfanın içeriği, uygulanması gereken bir standart olarak kullanıcılar tarafından benimsenmektedir. Sayfada değişiklik yapmadan önce, bu değişikliklerin kullanıcılardan onay aldığına emin olun. Uygun görmediğiniz bir bölüm varsa, tartışma sayfasında sebepleri ile açıkça belirtiniz. |
Şablon:Politikalar Vikikitap, çevrimiçi bir kütüphanedir ve bu amaca ulaşmak için bir araya gelmiş, karşılıklı saygı çerçevesinde yüksek kalitede kitaplar ve sayfalar oluşturmakla ilgilenen kişilerden oluşan çevrimiçi bir topluluktur. Bu sebeple, Vikikitap'ta kesinlikle olmadığı belirli şeyler vardır:
Biçim
[değiştir]Vikikitap bağlantı verme, dosya depolama yeri değildir
[değiştir]Vikikitap ne bir bağlantı yönlendirme alanıdır, ne de resim ve benzeri medya dosyalarını depolama yeridir. Buraya eklenen tüm içerik, bir kütüphane olduğu göz önüne alınarak tarafsız olmalıdır. Bir içerik ekleyerek, onun GNU lisansı ile özgürce kullanılmasına izin vermiş olursunuz.
Vikikitap sayfaları aşağıdakilerden değildir:
- Sırf dış bağlantılardan oluşan koleksiyonlar veya İnternet dizinleri. Bir maddeye, ilgili birkaç dış bağlantı eklemenin hiçbir sakıncası yoktur; ancak, gereğinden fazla dış bağlantı, maddeleri Vikipedi amaçlarından saptırabilir.
- Sırf iç bağlantılardan oluşan koleksiyonlar. (Anlam ayrımı sayfaları ve maddelerin düzenlenmesini kolaylaştıran bazı liste sayfaları hariç.)
- Sırf kamu malı olan kaynak niteliğindeki belge koleksiyonları. Örneğin kitapların tümü, yazılımların kodları, tarihi belgeler, yazışmalar, bildirgeler gibi sadece orijinalken bir değer ifade eden içerikler. Bu tip kaynakların yeri Vikikaynak'tır. 1911 Encyclopædia Britannica gibi kamuya açık (telifsiz) kaynaklardaki ansiklopedik tanımların Vikipedi'ye girilmesinde bir sakınca yoktur.
- Madde ile ilgili hiç yazı olmayan, fotoğraf veya diğer medya dosyaları koleksiyonları. Eğer bir fotoğrafı sergilemek istiyorsanız, lütfen ansiklopedik bir içerik eşliğinde yayınlayın ya da Wikimedia Commons'a ekleyin.
Vikikitap internet sayfanız için bir alan değildir
[değiştir]Vikikitap bünyesine kendinize ait internet sayfanızı, blog ya da wiki'nizi koyamazsınız. Eğer wiki teknolojisine veya benzeri bir şey üzerine işbirlikli güç sarfetmeye dayalı sayfa üretmeye meraklı iseniz, bu amacınıza hizmet veren, bazısı bedava bazısı paralı birçok siteye başvurabilirsiniz (Örneğin Miraheze, Fandom, ShoutWiki). Ayrıca kendi wiki'nizi kurabilirsiniz. Vikipedi sayfaları;
- Kişisel sayfalar oluşturma yeri değildir. Vikikitap bünyesinde yer alan Vikipedistlerin kullanıcı sayfalarının amacı kişinin Vikikitap bünyesindeki çalışmalarına yönelik bilgi içermesidir. Eğer uygunsuz çalışma ile ilgili olmayan ve kendiniz ile ilgili bilgi vermeye yönelik (örnek: özgeçmiş) sayfaya ihtiyacınız var ise, lütfen internetteki bedava kişisel sayfa sağlayan siteleri deneyiniz.
- Dosya deposu değildir. Lütfen sadece maddelerde kullanılacak dosyaları yükleyiniz (resim, müzik vs). Kullanılmayanlar silinecektir.
Vikikitap gelişigüzel bilginin toplandığı bir yer değildir
[değiştir]Vikikitap’ta gelişigüzel bilgi bulunamaz. Kesinlikle doğru olsa da, kütüphanelik değer içermeyen yazılar eklenemez. Neler kitaplık konusu tam olarak belirlenmemiş olsa da, şimdiye kadar hemfikir olunan sayfalara göre, Buradaki sayfalar;
- Özlü sözler listeleme yeri değildir. Bu tür ihtiyaçlar için Vikisöz kardeş projesini kullanabilirsiniz.
- Seyahat rehberi değildir. Elbette İstanbul maddesinde w:tr:Topkapı Sarayı veya w:tr:Galata Kulesi gibi önemli mekanlar geçecektir ama en sevdiğiniz otelin adresi, telefon numarası ya da w:tr:İstiklal Caddesi'nde satılan yiyeceklerin fiyatı gibi bilgiler değil. Bu tür bilgiler Vikigezgin kardeş projesinde işlenebilir.
- Kişilerin anısına yazılmış maddeler yer alamaz. İnsanların ölümü üzücü olsa da, Vikipedi onları anma yeri değildir. Adına madde yapılması düşünülebilir, ama adı geçen kişinin ailesi dışındakiler tarafından da tanınan ünlü biri olması ve ansiklopedik içerik çerçevesinde duygular katılmadan yazılmalıdır.
- Soy kütüğü veya telefon defteri yer alamaz. Biyografi maddeleri belli yerlere gelmiş, belli işler başarmış kişiler için olabilir.
- İş adres rehberi veya işyeri güncel projeleri listesi olamaz. Örneğin bir radyo istasyonu ile ilgili madde; telefon numarası, önümüzdeki günlerdeki aktiviteler ya da dağıtılacak hediyeler gibi bilgiler içeremez. Dahası, maddenin tartışma sayfası da sadece madde ile ilgili olabilir, maddedeki işyerinin idari konularıyla ilgili değil.
Topluluk
[değiştir]Vikikitap savaş alanı değildir
[değiştir]Her kullanıcının diğer kullanıcıyla medeni ve soğukkanlı bir iletişim ve yardımlaşma içerisinde olması beklenir. Sizinle aynı düşüncede olmayan kullanıcıya hakarette bulunmayın, taciz etmeyin, bezdirmeyin ya da gözünü korkutmaya çalışmayın. Bunun yerine soruna akılcı yaklaşarak düzeyli bir tartışma yürütmeye çalışın. Kendi düşüncenizi ispatlamak uğruna madde değiştirmeyin. Vikikitap'a, Vikikitapçılara ya da Wikimedia Foundation'a kanuni ya da diğer tür tehditlerde bulunmayın. Vikikitap'ta tehdide müsamaha gösterilmez ve bazı durumlarda yaptırımlar sürekli engellemeye kadar varabilir.
Vikikitap kaos ortamı değildir
[değiştir]Vikipedi özgür ve açık bir ansiklopedidir ama bu özgürlük ve açıklık ansiklopedi oluşturmak çerçevesinde sınırlıdır. Diğer bir deyişle, Vikikitap özgür konuşma platformu değildir. Vikipedi'nin açık ve kendini yöneten yapısındaki hiçbir bölüm hiçbir grubun görüşlerini ya da yaşantısını desteklemek amacında olamaz. Bizim gayemiz ansiklopedi oluşturmak, kaosun limitlerini test etmek değildir.
Vikikitap çoğunluk demokrasisi değildir
[değiştir]Vikikitap çoğunluk demokrasisi denemesi değildir. Doğrusunu bulmak için öncelikli yöntem tartışmadır, oylama değil. Yani sayısal çoğunluğun dediği her zaman Vikikitap kuralı olarak kabul edilemez. Ancak fikir birliğinden ziyade tercihin öne çıktığı durumlarda (örn: Yeni bir anasayfa tasarımının seçilmesi) oylama sonuçlarıyla kararlar alınabilir ya da karar için etkin bir faktör olarak düşünülebilir.
Ancak demokrasiyi özgür tartışmanın bir sonucu veya sonuçtan etkilenecek olan herkesin karar aşamasına katılabildiği bir sistem olarak tanımlayan teorisyenlerin bakış açılarına göre, Vikikitap bir demokrasidir.
Vikikitap bürokrasi değildir
[değiştir]Vikikitap kanun sistemi ile yönetilmez: w:tr:farazi mahkeme değildir ve kurallar topluluğun amacı değildirler. Aşırı talimatcılıktan, direktiflerin sayısının ve büyüklüğünün kontrol edilmeyecek boyutlara ulaşmasından kaçınılmalıdır. Vikikitap politika ve yönergeleri açıklayıcıdırlar ama amirane değildirler. Vikikitabın nasıl daha iyi geliştirilebileceği konusunda gelişen (evrilen) topluluğun fikir birliğini yansıtırlar; ve kanun değildirler. Herhangi bir şeyi, ister bir fikir ya da adaylık olsun, eklerken yapılan bir prosedür hatası, eklemeyi geçersiz hâle getirmek için yeter şart değildir. Aynı şekilde, yönergelerin metnini, ilkelerin temelini ihlal edecek kadar aşırı sıkı ve harfi harfine bir yorum ile izlemeyin. Eğer kurallar sizi kütüphanenin geliştirilmesinden alıkoyuyorsa, onları yok sayın. Anlaşmazlıklar; kurallara veya prosedürlere sıkıca bağlı kalınarak değil, uzlaşmacı tartışmalarla çözülmelidir.
Vikikitap bir görev değildir
[değiştir]Vikikitap, gönüllülerden oluşan bir topluluktur. Kullanıcıların istediklerinden daha fazla zaman ayırmalarını ve çaba göstermelerini gerektirmez. Kullanıcılardan daha fazla katkıda bulunmalarını istemek yerine ansiklopediyi geliştirmeye odaklanın. Kullanıcılar, herhangi bir zamanda mola vermekte veya ayrılmakta özgürlerdir.
Ne yapacağım derseniz
[değiştir]- Eğer "örnek kitap" hazırlamak düşüncesindeyseniz, kendinize şu soruyu sorun: "Okuyucu örnek bir maddede ne görmeyi bekler?"
- Eğer yukarıda bahsedilen kuralların herhangi bir kitapta ihlal edildiğini düşünüyorsanız şunlardan birini veya birkaçını yapabilirsiniz:
- Maddenin tartışma sayfasında tartışarak ve diğer Vikipedistlerle bir ortak karara vararak maddeyi uygun şekilde değiştirin ve bu hâliyle kaydedin.
- Maddeyi silinmeye aday gösterin. Vikikitap sayfalarını silme yetkisi sadece hizmetlilere verilmiştir.