Korece/Latinceleştirme

Vikikitap, özgür kütüphane
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Latin harfleri ile yazılmayan dillerin Latin harfleri ile yazılmasına genel olarak Latinceleştirme ya da Romanization denmektedir. Kore yazı sistemi, Hangıl için de çeşitli sistemler geliştirilmiştir. Fakat bu sistemlerin hepsi İngilizce de kullanılan Latin harfleri üzerine kurulmuştur. O nedenle evrensel bir değer ifade etmemektedir. Ancak Kore Cumhuriyeti, resmi olarak bu sistemleri zaman içinde kullanmış ve son olarak da "Gözden Geçirilmiş Latinceleştirme"(Revised Romanization of Korean) adı altında kendi hazırladığı sistemi uluslararası alanda kullanmaktadır.

Günümüze Kadar Kullanılan Latinceleştirme Sistemleri[değiştir]

McCune-Reischauer[değiştir]

2000 yılında Güney Kore'de resmi latinceleştirme olarak McCune-Reischauer ile değiştirilen Revised Romanization of Korean ile birlikte McCune-Reischauer latinceleştirme sistemi Korecenin latinceleştirilmesinde kullanılan en yaygın sistemdir. McCune-Reischauer sisteminin değişik bir versiyonu Kuzey Kore'de resmi olarak kullanılmaktadır.

Bu sistem 1937 yılında George M. McCune ve Edwin O. Reischauer adındaki iki Amerikalı tarafından oluşturulmuştur. Birkaç istisna dışında bu sistem, Hangıl'ın yazılışını (transliteration) değil aslında fonetik okunuşunu ifade etmeyi amaçlamıştır. McCune–Reischauer sistemi Kore dışında çok yaygın bir biçimde kullanılmaktadır. Bu sistemin değişik bir versiyonu 1984 yılından 2000 yılına dek Güney Kore'de resmi latinceleştirme sistemi olarak kullanılmıştır.

Detaylı bilgi için ayrıca bakınız: Wikipedia:McCune-Reischauer (İngilizce)

Yale[değiştir]

Yale sistemi, McCune-Reischauer sisteminden yaklaşık beş yıl sonra Samuel Elmo Martin ve Yale Üniversitesi'ndeki meslektaşları tarafından geliştirilmiştir. Bu sistem, Kore dilinin dilbilimdeki standart latinceleştirme sistemidir.

Yale sistemi, asıl vurguyu kelimelerin morfo-fonemik yapısına yapmaktadır. Bu özelliği ile Yale sistemi, yaygın bir şekilde kullanılan diğer iki sistemden (Revised Romanization of Korean (RR) and McCune-Reischauer) ayrılmaktadır. Bu iki sistem genellikle tüm kelimenin okunuşunu karşılarken bu okunuştaki morfo-fonemik unsurların genellikle latinceleştirme ile anlaşılmamaktadır ki bu da dilbilimsel açıdan yetersiz kalmasına neden olmaktadır. Morfo-fonemik kapsamı açısından, Yale sisteminin yaklaşımı Chosŏnŏ sin ch'ŏlchapŏp (Hangıl: 조선어 신철자법, Hanca: 朝鮮語新綴字法, Türk: Çosônô Şinçôlcabôb) olarak bilinen Kuzey Kore'nin ortografisi ile kıyaslanabilir.

Yale sistemi, içeriğinden bağımsız olarak her bir morfo-fonem için uygun bir okunuş kullanmaya çalışmaktadır.

Detaylı bilgi için ayrıca bakınız: Wikipedia:Yale Romanization (İngilizce)

Revised Romanization of Korean[değiştir]

Korece'nin Gözden Geçirilmiş Latinceleştirmesi (Hangıl:국어의 로마자 표기법, İngilizce:The Revised Romanization of Korean) anlamına gelen bu sistem, eski McCune–Reischauer sisteminin yerine Güney Kore'de Korecenin latinceleştirilmesi için Kültür, Spor ve Turizm Bakanlığı tarafından resmi sistem olarak ilan edilmiştir.

Bu yeni sistem, tek sesi temsil eden iki harfler adına fonetik işaretleri kaldırmış ve anadili Korece olmayanlar için Korecenin fonetiğinin önerilen temsilinden çok Kore fonolojisine daha fazla bağlı kalmıştır.

Ulusal Kore Dili Akademisi tarafından 1995 yılından itibaren geliştirilmiş ve 7 Temmuz 2000 tarihinde Güney Kore Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından ilan edilmiştir.

Detaylı bilgi için ayrıca bakınız: Wikipedia:Revised Romanization of Korean (İngilizce)