Gürcüce/Alfabe ve telaffuz

Vikikitap, özgür kütüphane
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Gürcü Alfabesi (ქართული ანბანი) veya Gürcü Yazısı (ქართული დამწერლობა)
Antik Asomtavruli yazısı (David Gareja Manastırı).
  • Gürcü alfabesi, günümüzde dünyada kullanılan 14 yazı sisteminden biridir.
  • Beşi sesli olmak üzere 33 harften oluşur.
  • Latin alfabesi gibi soldan sağa doğru yazılır.
  • Büyük-küçük harf ayırımı olmayıp, hepsi aynı şekilde yazılır.
  • Gürcü alfabesinin geliştirildiği tarih olarak kabul edilen zaman dilimi, İÖ 4. yüzyıl ile İS 3. yüzyıl arasında değişir.
  • Gürcü alfabesinin üç farklı biçimi vardır. İlki Mrgvlovani (yuvarlak) veya Asomtavruli (başlık harfleri) olarak adlandırılır (İÖ 3. yüzyıldan). Nushuri (küçük) veya Hutsuri (dinsel) olarak adlandırılır (9. yüzyıldan). Bir diğeri olan Mhedruli (askeri) 11. yüzyılda ortaya çıkmıştır.

Harfler[değiştir]

Çağdaş Gürcü Yazısı.
Harf Adı Türk alfabesiyle Romanizasyon Örnek/Açıklama
an Aa A a Türkçedeki "a" gibi
ban Bb B b Türkçedeki "b" gibi
gan Gg G g Türkçedeki "g" gibi
don Dd D d Türkçedeki "d" gibi
en Ee E e Türkçedeki "e" gibi
vin Vv V v Türkçedeki "v" gibi
Zen Zz Z z Türkçedeki "z" gibi
tan Tt T t Türkçedeki "t" gibi
in İi I i Türkçedeki "i" gibi
k’an yok K' k' K’ (Sert)
las Ll L l Türkçedeki "L" gibi
man Mm M m Türkçedeki "m" gibi
nar Nn N n Türkçedeki "n" gibi
on Oo O o Türkçedeki "o" gibi
par yok P' p' P’ (Sert)
jan Jj

J j

Türkçedeki "j" gibi
rae Rr R r Türkçedeki "r" gibi
san Ss S s Türkçedeki "s" gibi
t'ar yok T' t' T’ (Sert)
un Uu U u Türkçedeki "u" gibi
par P veya f P p Türkçedeki "p" gibi
kan Kk K k Türkçedeki "k" gibi
ğar Ğğ Ğ ğ Fransızcadaki "R" telaffuzu gibi
q'ar yok Q' q' Q’ q’
şin Şş Ş ş Türkçedeki "ş" gibi
çin Çç Ç ç Türkçedeki "ç" gibi
tsan yok Ts ts Tsunami'de T'yi belirsiz okuyarak
dzil yok Dz dz Örn: Şota ArvelaDZe
Ts’ (Sert) yok Ts' ts' yılan tıslaması gibi
ç'ar yok Ç' ç' Ç’ (Sert). Tç; ç'den önce bir t varmış gibi.
han yok H' h' Hırıltılı h Azerice'deki x
can Cc C c Türkçedeki "c" gibi
hae Hh H h Türkçedeki "h" gibi

Diğer harfler[değiştir]

Günümüzde kullanım dışı olan; Eski Gürcücede kullanılan bazı harfler:

  • "ჱ" e ve i benzeri bir ses (ey/ei), Eski Yunancadaki Ηη (eta/ita) sesiyle eşdeğer.
  • "ჲ" Türkçedeki "y" gibi okunur; fakat modern alfabede yerini "i (ი)" sesine bırakmış. Örn: Milyon yerine Milion demek gibi.
  • "ჳ" Eski Yunanca'daki upsilon sesiyle eşdeğerdir. Türkçede tam karşılığı yoktur.
  • "ჴ" Tam olmasa da "Q" benzeri bir sesi karşılar.
  • "ჵ" Uzun bir "o" sesi, ô.
  • "ჶ" Türkçedeki tam karşılığı "F/f" dir. Günümüzde yerini "ფ (p/ph)" ye bırakmıştır. Fakat Laz alfabesinde hâlâ kullanılır.
  • "ჷ" Türkçedeki "I/ı" sesiyle hemen hemen aynıdır. Megrel ve Svan dilinde hâlâ kullanılır.
  • "ჸ" Arapçadaki ayın sesine benzer.
  • "უ̌" Kısa u, უ sesinin kısa telaffuzu.