İçeriğe atla

Fransızca/Fiiller

Vikikitap, özgür kütüphane

Bu bölümde, Fransızca'ya ait fiilleri ve yapıları hakkında işleyiş şekillerini inceleyeceksiniz.

Adıl görevinde fiiller[değiştir]

Adıl görevi yapan fiiller, zamirleri içeren fiillerdir. Bu zamirler me, te, se, nous ve vous olup, yükledikleri fiile göre ya doğrudan ya da dolaylı nesne olarak kullanılırlar. Adıl görevi yapan fiiller 'perfect tense' zamanlarında çekim yapıldığında, yardımcı fiil olarak 'être' kullanılır.

Aşağıdaki tablo, fiilin her bir biçimiyle hangi dönüşlü zamirin kullanılacağını gösterir:

Özne Dönüşlü zamir
je me
tu te
il, elle, on se
nous nous
vous vous
ils, elles se

Dönüşlü fiiller[değiştir]

Dönüşlü fiiller konuyla ilgili eylemi yansıtır.

  • Je me lave. - Ben "kendimi" yıkarım.
  • Nous nous lavons. - Biz "kendimizi" yıkıyoruz.
  • Ils se lavent. - Onlar "kendilerini" yıkarlar.

Dönüşlü fiiller ayrıca mastar olarak da kullanılabilir.

  • Je vais me laver. - Ben kendimi yıkayacağım.

Çekilmiş fiil veya mastar, her biri biraz farklı anlamlarla olumsuzlanabilir.

  • Je ne vais pas me laver. - Ben kendimi yıkamayacağım.
  • Je vais ne pas me laver. - Ben kendimi yıkamayacağım. (bir süreliğine, bir sürelik zaman diliminde)

'Perfect tense' zamanlarında, geçmiş ortaçlar, cinsiyet ve çoğullukta doğrudan nesne zamiri ile kabul edilir, ancak dolaylı nesne zamiri değildirler. Bu nedenle, yalnızca dönüşlü zamir, doğrudan nesne olduğunda uyuşur. Ayrıca, fiilden sonra giderse, 'geçmiş'in ortacının doğrudan nesne ile bağdaşmadığını unutmayın.

  • Elle s'est lavée. - O kendini yıkadı.
  • Nous nous sommes lavé(e)s. - Biz kendimizi yıkadık.
  • Elle s'est lavé les mains. - O ellerini yıkadı.
  • Nous nous sommes lavé les mains. - Biz ellerimizi yıkadık.

Bir dönüşlü fiilin bir çekiminden örnek:

Se coucher - Yatağa gitmek
Şimdiki zaman Geçmiş zaman Yakın gelecek zaman
Je me couche Je me suis couché(e) Je vais me coucher
Tu te couches Tu t'es couché(e) Tu vas te coucher
Il se couche Il s'est couché Il va se coucher
Elle se couche Elle s'est couchée Elle va se coucher
On se couche On s'est couché On va se coucher
Nous nous couchons Nous nous sommes couché(e)s Nous allons nous coucher
Vous vous couchez Vous vous êtes couché(e)(s) Vous allez vous coucher
Ils se couchent Ils se sont couchés Ils vont se coucher
Elles se couchent Elles se sont couchées Elles vont se coucher
  • 1. Basit gelecek z., basit geçmiş z., kusurlu, koşullu ve dilek kiplerinin tümü, şimdiki zaman durumunda olduğu gibi aynı konumda dönüşlü zamir ile çekimlenir.
  • 2. Tüm dönüşlü fiiller "passé composé" durumunda 'être' alır ve bu nedenle dişi sözcükler için geçmiş ortaçlara bir "e" ve çoğul için bir "s" eklenir.
  • 3. Bir dönüşlü fiil başka bir fiilin arkasına mastar olarak konduğunda, yine de uygun bir dönüşlü zamir almaktadır. (örneğin vouloir, pouvoir, aller)

İşteş fiiller[değiştir]

İşteş fiillerle insanlar birbirlerine eylemler gerçekleştirirler.

Nous nous aimons. - Biz birbirimizden hoşlanıyoruz.

Dönüşlü fiiller gibi, işteş fiillerin geçmiş ortaçları, fiilden önce giderse doğrudan nesne ile sayı ve cinsiyet bakımından uyuşurlar. Bu nedenle, doğrudan nesneler olarak işlev gören tüm işteş zamirler ile uyumludur.

Nous nous sommes aimé(e)s. - Biz birbirimizden hoşlandık.

Karşılıklı zamir, doğrudan nesne zamiri olmadan dolaylı bir nesne olarak da işlev görebilir.

Nous nous sommes parlé. - Biz birbirimizle konuştuk.
Elles se sont téléphoné. - Onlar birbirlerini aradılar.
Vous vous êtes écrit souvent? - Siz sık sık birbirinize mi yazdınız?

Doğal zamirli fiiller[değiştir]

Bazı fiiller, dönüşlü veya karşılıklı bir eylem gerçekleştirmeksizin zamirdir.

Tu te souviens? - Sen hatırlıyor musun?

Perfect Tense hallerinde, bu fiiller, esas fiilden önce geçerse doğrudan nesne ile uyuşur. Aksi takdirde, 'geçmiş'in katılımcısı, konuyla hemfikirdir.

Elle s'est souvenue. - O hatırladı.

Bazı fiillerde de, zamirsel fiiller olarak farklı anlamlar içermesi görülür.

  • rendre - geri dön(dür)mek, geri vermek
  • se rendre (à) - gitmek