Radyasyon Onkoloji/SSS/Meningioma

Vikikitap, açık-kaynak kitap derlemeleri

Git ve: kullan, ara

Radyasyon Onkoloji:TOC


Konu başlıkları

[değiştir] Epidemiyology

  • En sık benign beyin tümörü
    • Yaklaşık %95
  • Primer intrakraniyal neoplazmların %20’ sini teşkil eder.
  • En sık 40-70 yaşta görülür, insidansı yaşla artar, 70 yaşta pik yapar.
  • Erkek > Kadın 2:1

[değiştir] Risk Faktörleri

  • Daha önceden radyasyon tedavisi
    • Radyoterapi ile tinea capitis tedavisi, radyasyona bağlı menenjiom için klasik senaryodur.
    • Proflaktik kraniyal ışınlama menenjiom gelişme riskini normale göre 10 kat artırır.
    • Radyasyon tedavisi ile menenjiom gelişimi arasındaki ortalama interval ~20 yıldır.
  • Tip II Nörofibromatozis
  • Kadınlarda hormon replasman tedavisi


  • Mayo Clinic; 2008 (1993-2003) PMID 18182668 -- "Is there an association between meningioma and hormone replacement therapy?" (Blitshteyn S, J Clin Oncol. 2008 Jan 10;26(2):279-82.)
    • Retrospektif. 1390 menenjiomlu kadın hasta, % 11’ inde mevcut/önceden hormon replasman tedavisi
    • OR for HRT use and meningioma 2.2 (SS)
    • Sonuç: Hormon replasman tedavisi ile menenjiom tanısı arasında pozitif ilişki var.

[değiştir] Görüntüleme

Manyetik Rezonans Görüntülemede Benign Meningioma


  • BT
    • Normal beyin dokusunu iten iyi sınırlı ekstraaksiyal kitle. Düzgün konturlu, bazen kalsifiye
    • Normal beyin ile izointens, IV kontrast ile hiperintens
  • MRG
    • Tercih edilen görüntüleme yöntemi, çünkü dural orjini gösterebilir. (dural kuyruk = periferalde küçülen karakteristik marjinal kalınlaşma )
    • T1’ de izointens, T2’ de hiperinens, IV kontrast ile yoğun kontrastlanma
  • PET
    • Menejiomun agresifliğinin tayininde rolü olabilir: daha agresif tümörlerde belirgin olarak daha yüksek glukoz utilizasyonu görülür.

[değiştir] WHO Sınıflaması

  • Benign (Grade I) - (90%) – meningotelyal, fibröz, transizyonel, psammomatöz, anjioblastik (en agresif)
  • Atipik (Grade II) - (7%) - Koroid, berrak hücreli, atipik
  • Anaplastik/Malign (Grade III) - (2%) - papiller, rhabdoid, anaplastik


  • Korea; 2007 (1986-2004) PMID 17766430 -- "Atypical and anaplastic meningiomas: prognostic implication of clinicopathological features." (Yang SY, J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2007 Aug 31)
    • Retrospektif. Yüksek gradeli 74 hasta (33 atypik, 41 anaplastik). 2000 WHO’ya göre yeniden sınıflandırılmış. Ortalama takip 4.8 yıl
    • Toplam sağkalım atipiklerde 11.9 yıl vs. anaplastiklerde 3.3 yıl; relapssız sağkalım atipiklerde 11.5 yıl vs. anaplastiklerde 2.7 yıl
    • Atipik olanlarda beyin invazyonu ve radyoterapi sağkalıma etki etmemiş; anaplastiklerde ise prognostik faktörler beyin invazyonu, adjuvan RT, p53 overekspresyonu, rezeksiyon genişliği
    • Sonuç: 2000 WHO klasifikasyonu önceki kriterlere göre daha iyidir.

[değiştir] Tedavi

  • Tedavi konservatif yaklaşım, definitif cerrahi, adjuvan RT veya definitif RT/radyocerrahi şeklinde olabilir.
  • Küçük, asemptomatik menenjiomlu hastalar tümör büyüyene ya da semptomatik olana kadar gözlenebilir.
  • Adjuvan RT için endikasyonlar: Tam olmayan rezeksiyon ve yüksek grade tümör Grade I için 54 Gy, grade II-III için 60 Gy’ dir.
  • Kavernöz sinüs menenjiomu, cerrahi rezeksiyonun bu bölgede potansiyel morbiditesinden dolayı stereotaktik radyocerrahinin özellikle faydalı olduğu bir senaryodur.
  • Güncel kılavuz: UpToDate(version 15.2, 4/2007)
    • Küçük, asemptomatik menenjiom: dikkatli izlem, 3-6 ayda bir görüntüleme
      • İlk takipte büyüme yoksa, yılda bir periyodik görüntüleme
      • Büyüme mevcutsa aktif tedavi
    • Asemptomatik menenjiomlu genç hastalar: cerrahi düşünülmelidir
    • Semptomatik, geniş, infiltratif ya da ödemli lezyonlar cerrahi ve/veya RT ile tedavi edilmelidir
      • Anatomik olarak ulaşılabilir: cerrahi rezeksiyon denenmelidir
      • Simpson Grade I: adjuvan tedavi yok
      • Simpson Grade II-III ve benign: adjuvan tedavi yok
      • Simpson Grade II-III ve atipik/malign: adjuvan RT
      • Simpson Grade IV: adjuvan RT
    • Unrezektabl tümörü olan, ccerrahi adayı olmayan ve cerrahiyi reddeden hastalara primer RT önerilmelidir

[değiştir] İzlem

  • Asemptomatik, tesadüfen tespit edilen menenjiomların çoğu (~2/3) görüntülemede stabildir. Progresyon olursa; yıllık 2-4 mm büyüme görülür, tümör ikilenme zamanı ortalama 20 yıldır.
  • Kalsifiye ve T2’de hipointens menenjiomlarda progresyon daha nadirdir; yaşlı hastalarda tümör büyümesi daha yavaştır.
  • Asemptomatik menenjiomlarda, özellikle yaşlı hastalarda ve yüksek operasyon riski taşıyan kafa tabanı tümörlerinde gözlem uygundur. 3. ayda MR, sonrasında 6 ay ve daha sonra yıllık takip önerilir.
  • Genç hastalarda ve non-kalsifiye tümörlerde daha yüksek büyüme oranı nedeniyle tedavi düşünülmelidir.
  • Tel Aviv; 2004 (Israil)(1989-1999) PMID 15452322 -- "Natural history of conservatively treated meningiomas." (Herscovici Z, Neurology. 2004 Sep 28;63(6):1133-4.)
    • Retrospektif. 43 hasta, 51 menenjiom.
    • % 63’ünde büyüme yok, % 37’sinde büyüme (ortalama yılda 4mm büyüme).
    • Genç yaş, sphenoid ridge lokalizasyonu, non-kalsifiye, T2 MR’da hiperintens ise büyüme beklenmelidir.
  • Hannover; 2003 PMID 12823874 -- "The natural history of incidental meningiomas." (Nakamura M, Neurosurgery. 2003 Jul;53(1):62-70; discussion 70-1.).
    • Retrospektif. 47 asemptomatik hasta. 41 (87%)’sine konservatif yaklaşım, 6’sına cerrahi.
    • Volumetrik büyüme ortalaması 0.8 cm3 / yıl, % 66’sında büyüme oranları <1 cm3 / yıl; tümör çiftlenme zamanı ortalama 22 yıl (1.3 - 143 yıl). Genç hastalarda daha yüksek büyüme oranları. Başlangıçtaki boyut ile çiftlenme zamanı arasında korelasyon yok. Kalsifiye ise progresyon daha nadir.
    • Sonuç: Tesadüfen tespit edilen menenjiomlarda büyüme minimaldir; konservatif yaklaşım önerilir
  • Mayo; 1998 PMID 9855530 -- "The natural history of asymptomatic meningiomas in Olmsted County, Minnesota." (Go RS, Neurology. 1998 Dec;51(6):1718-20.)
    • Retrospektif. 35 asemptomatik, tesadüfen saptanan menenjiom. Ortalama takip 6.2 yıl.
    • %88 stabil, %12’sinde progresyon, %3 (1 hasta)’da semptom gelişimi. Kalsifiye olanlarda progresyon daha nadir.
  • Northwestern; 1997 PMID 9153494 -- "Meningiomas: the decision not to operate." (Braunstein JB, Neurology. 1997 May;48(5):1459-62.)
    • Retrospektif. 12 hasta, konservatif yaklaşım, 100 menenjiom, asemptomatik ya da yüksek operasyon riski. Ortalama takip 8.8 yıl.
    • 1 hastada tümörde büyüme .
  • Illinois; 1995 PMID 7616265 -- "The natural history and growth rate of asymptomatic meningiomas: a review of 60 patients." (Olivero WC, J Neurosurg. 1995 Aug;83(2):222-4.)
    • Retrospektif. 60 asemptomatik menenjiomlu hasta. 45 hastaya 3. ay, 9. ay ve sonrasında yıllık takip. Ortalama takip 2.7 yıl(0.5-15).
    • % 67’sinde büyüme yok (ortalama takip 2.4 yıl, maksimum 6 yıl); % 22 tümörde büyüme (2.4 mm/ yıl, 2 mm - 1 cm ranjda).
    • Sonuç: Hızlı büyüyen tümörleri ekarte etmek için yakın takip gereklidir.

[değiştir] Cerrahi Yaklaşım

  • Frequently considered for symptomatic patients, younger patients, and patients with expanding/infiltrating tumors
  • Complications: range 2-30% depending on location and type
  • Mortality: range 1-14%; worse in elderly
  • Resectability plays an important role:
    • Completeness of resection - Simpson Grade PMID 13406590 - predicts for likelihood of local recurrence
Simpson Grade Completeness of Resection 10-year Recurrence
Grade I complete removal including resection of underlying bone and associated dura 9%
Grade II complete removal + coagulation of dural attachment 19%
Grade III complete removal w/o resection of dura or coagulation 29%
Grade IV subtotal resection 40%
    • Gross total resection (Grade I-III) in ~80%, leading to 10-year PFS of ~80%
    • Subtotal resection typically in cavernous sinus, petroclival region, posterior superior saggital sinus, and optic nerve sheath tumors; have 4.2x relative excess death risk compared to complete resection
  • Grade is also important: 15-year OS benign 80% vs. atypical/anaplastic 51%, risk of death 4.6x


  • Helsinki; 1992 (Finland)(1953-1980) PMID 1641106 -- "Factors affecting operative and excess long-term mortality in 935 patients with intracranial meningioma." (Kallio M, Neurosurgery. 1992 Jul;31(1):2-12.)
    • Retrospective. 935 patients treated with surgery.
    • Outcome: 1-year DSS 91%, 15-year DSS 78%; subtotal resection 4.2x risk of death; malignant histology 4.6x risk of death

[değiştir] Adjuvant Radyoterapi

  • UCSF
    • 1987 (1968-78) PMID 3587542 -- "Radiation therapy in the treatment of partially resected meningiomas," (Barbaro NM, Neurosurgery. 1987 Apr;20(4):525-8.
      • Retrospective. 51 pts w/ GTR and no xrt, 30 pts w/ STR and no xrt, 54 pts w/ STR + xrt
      • Recurrence rate: GTR 4%, STR alone 60%, STR + adjuvant RT 32%
      • Conclusion: adjuvant RT decreases recurrence rate
    • 1994 (1967-90) PMID 8283256 -- "Postoperative irradiation for subtotally resected meningiomas. A retrospective analysis of 140 patients treated from 1967 to 1990," (Goldsmith BJ, J Neurosurg. 1994 Feb;80(2):195-201.)
      • Retrospective. 140 pts (117 benign, 23 malignant) treated with adjuvant RT. RT median dose 54 Gy, benign margin 1-2cm, malignant margin 1-3cm. Median FU 3.3 years
      • Outcome: 5-year OS benign 85% vs. malignant 58% (SS); 10-year benign PFS and OS 77% (no 10 year outcomes for malignant)
      • RT dose: 10-year PFS <52 Gy 65% vs. >52 Gy 93% (SS); malignant 5-year PFS <53 Gy 17% vs. >53 Gy 63% (SS)
      • Toxicity: no secondary CNS tumors; 4% blindness, 1% (2 patients) cerebral necrosis, 1 leading to death
      • Conclusion: RT for subtotally resected meningioma effective and safe. Recommend 54 Gy for benign and 60 Gy for malignant meningioma
  • Gainesville (1964-85) PMID 3403313 -- Taylor WB et al. "The meningioma controversy: postoperative radiation therapy," Int J Radiat Oncol Biol Phys. 1988 Aug;15(2):299-304.
    • 132 pts w/ benign intracranial meningioma w/ minimum 2 yr FU.
    • Local control at 10 yrs: STR alone (18%), STR + xrt (82%), GRT (77%)
  • Princess Margaret (1966-90) PMID 8598358 -- Milosevic MF et al. "Radiotherapy for atypical or malignant intracranial meningioma," Int J Radiat Oncol Biol Phys. 1996 Mar 1;34(4):817-22.
    • 59 pts w/ atypical or malignant meningioma. 17 had GTR, 35 had STR, others had bx or other. All pts received xrt (median dose 50 Gy).
    • 5yr OS was 28%, 5yr CSS was 34%
    • Age < 58, xrt dose > 50 Gy were independent predictors of higher CSS on multivariate analysis.
  • Cleveland Clinic (1979-95) PMID 10656373 -- Goyal LK et al. "Local control and overall survival in atypical meningioma: a retrospective study," Int J Radiat Oncol Biol Phys. 2000 Jan 1;46(1):57-61.
    • 22 atypical meningioma, 8 received xrt in the range of 54 Gy (35-59.4), 15 had GTR
    • Pts w/ GTR had 5 and 10 yr OS of 87% and 87%; Pts w/ STR had 5 and 10 yr OS of 100% and 75%
  • MGH (1981-96) PMID 11121635 -- Wenkel E et al. "Benign meningioma: partially resected, biopsied, and recurrent intracranial tumors treated with combined proton and photon radiotherapy," Int J Radiat Oncol Biol Phys. 2000 Dec 1;48(5):1363-70.
    • 46 pts w/ subtotally resected, bx'd, or recurrent meningioma tx'd w/ combined photon/proton xrt (9 w/ STR, 8 w/ bx only, 29 w/ recurrence after surg). Median dose 59 CGE.
    • 5 yr OS was 93% and 10 yr OS was 77%
    • 8 pts had severe long term toxicity and 1 pt died of brainstem necrosis. Toxicity appeared dose related.

[değiştir] Stereotaktik Radyocerrahi

  • Prague; 2007 (1992-1999) PMID 17695387 -- "Gamma Knife surgery for benign meningioma." (Kollova A, J Neurosurg. 2007 Aug;107(2):325-36.)
    • Retrospective. 368 patients with 400 meningiomas. Median margin dose 12.5 Gy at 50% isodose (6.5-24 Gy). Median F/U 5 years
    • 5-year outcome: decreased volume 70%, stable 28%, increased 2%; actuarial local control 98%; worse in men and when RT dose <12 Gy
    • Toxicity: temporary 10%, permanent 6%; perilesional edema 15%, worse when dose >16 Gy
    • Conclusion: SRS safe and effective, therapeutic window 12-16 Gy to 50% isodose at tumor margin
  • Cooper University Hospital, 2005 (1992-2000) PMID 15590183 -- DiBiase SJ et al. "Factors predicting local tumor control after gamma knife stereotactic radiosurgery for benign intracranial meningiomas," Int J Radiat Oncol Biol Phys. 2004 Dec 1;60(5):1515-9.
    • 137 pts w/ benign meningioma; 62% tx'd definitively, while remaining had previous resection. Median 14 Gy to 50% isodose.
    • Prognostic factors associated w/ worse prognosis were conformity index < 1.4, male sex, and size >10 cc.
  • Mayo Clinic, 2003 (1990-97) PMID 12605979 -- Pollock BE et al. "Stereotactic radiosurgery provides equivalent tumor control to Simpson Grade 1 resection for patients with small- to medium-size meningiomas," Int J Radiat Oncol Biol Phys. 2003 Mar 15;55(4):1000-5.
    • 198 adult meningioma <3.5 cm tx'd w/ either surgery (136) or SRS (62); for SRS, mean margin dose of 17.7 Gy w/ mean max dose of 34.9 Gy.
    • No statistically significant difference b/w Simpson Grade I resections and SRS tx'd pts in terms of PFS (100% vs 96% respectively).
  • Pittsburgh, 1999 (1987-92) PMID 10389879 -- "Long-term outcomes after meningioma radiosurgery: physician and patient perspectives," (Kondziolka D, J Neurosurg. 1999 Jul;91(1):44-50.)
    • Retrospective. 99 consecutive pts w/ SRS (57% had prior resection, 5 received prio fx'd xrt). 89% skull base tumors. Median margin dose 16 Gy to 50% isodose (9-25 Gy)
    • Outcome: decrease in 59% at 3 years, 69% at 5 years, 73% at 7 years and 88% at 9 years; local control 95%, progression related to prior resection and multiple meningiomas
    • Toxicity: new or worsened symptoms 9%
    • Patient survey satisfaction: 79% response rate, 96% considered it a "success"

[değiştir] Özel Bölgeler

[değiştir] Kavernöz Sinus Meningioması

  • Verona, Italy, 2002 (1992-2002) PMID 12383360 -- Nicolato A et al. "Radiosurgical treatment of cavernous sinus meningiomas: experience with 122 treated patients," Neurosurgery. 2002 Nov;51(5):1153-9; discussion 1159-61.
    • 156 pts w/ cavernous sinus meningioma that were either inoperable, symptomatic, progressive. All tumors were <2cm but >2mm from optic pathways.
    • 5yr PFS was 96.5%; regression in 80% if followed for >30 mo's, but only 43.5% if followed for <30 mo's. 1% permanent radiosurgical sequellae.
  • Pittsburgh, 2002 PMID 12134934 -- Lee JY et al. "Stereotactic radiosurgery providing long-term tumor control of cavernous sinus meningiomas," J Neurosurg. 2002 Jul;97(1):65-72.
    • 159 pts w/ cavernous sinus meningioma tx'd w/ SRS. 52% tx'd w/ definitive SRS, 48% tx'd after 1 or more attempts at resection. Median dose to tumor margin 13 Gy.
    • 29% w/ improvement of neurologic status, 62% w/ stabilization of neuro status, 9% w/ worsening.
    • Actuarial tumor control rate 93%.
  • Marseille, France, 2000 (1992-1998) PMID 11143266 -- Roche PH et al. "Gamma knife radiosurgery in the management of cavernous sinus meningiomas," J Neurosurg. 2000 Dec;93 Suppl 3:68-73.
    • 80 pts w/ cavernous sinus meningioma where gamma knife was used as definitive tx (50) or adjuvant tx for microsurgery (30)
    • 5yr PFS 92.8%
    • 15 of 54 pts w/ oculomotor deficit improved, 8 recovered, 1 worsened. 1 case of transient optic neuropathy reported.


[değiştir] Optik Sinir Kılıfı

  • Tubingen; 2006 (1981-2002)(Germany) PMID 16191463 -- "The role of surgery in meningiomas involving the optic nerve sheath." (Roser F, Clin Neurol Neurosurg. 2006 Jul;108(5):470-6.)
    • Retrospective. 24 patients. Female 7:1 male, mean age 44 years. Surgery pterional craniotomy, intra/extradural subtotal excision, bony decompression
    • Outcome: Low morbidity, preserved/improved vision in 50% patients. Long-term vision loss due to recurrence in 20%
    • Conclusion: RT should be primary treatment option as it prolongs time to functional loss; surgery for intracranial extension, disfiguring proptosis, and rapid visual deterioration.
"http://tr.wikibooks.org/wiki/Radyasyon_Onkoloji/SSS/Meningioma" adresinden alındı.
Bir kitap oluştur