Pascal/Delphi

Vikikitap, açık-kaynak kitap derlemeleri

BORLAND DELPHI 5.0

 Bu aydan itibaren Delphi 5.0 ile çalışmaya başlıyoruz.

 Delphi başlatıldığında varsayılan adı Project1 olan bir proje otomatik olarak hazırlanmakta ve Delphi, Object Inspector, Form1 ve Unit1.Pas adında 4 pencere ekrana getirilmektedir. (Şekil.1) 

Şekil - 1

 Fakat bu pencerelerden Unit1.Pas penceresi gözükmemektedir. (Şekil.2) Çünki Form1 penceresinin altında yer almaktadır. 

Şekil-2

FORM PENCERESİ

 Bütün Windows uyumlu programlar ekrana bir pencere içerisinde gelirler ve bu ortam standartlarında çalışırlar. Bu pencere ekranın tamamını kaplayabileceği gibi simge durumuna da küçültülmüş olabilir. Bu açıdan Windows ortamı için program yazarken, ilk olarak yazdığımız programın çalışması sırasında kullanıcıya nasıl bir pencere içinde yansıyacağını belirlememiz veya pencere tanımlaması yapmamız gerekir. Hatta Windows uyumlu bir program dahilinde birbirinden farklı çok sayıda pencere kullanılabilir. 

 Delphi’de pencerelere Form adı verilmektedir. Kullanıcının çalışma ortamı bu formlar üzerinde ayarlanır. Delphi başlatıldığında ekrana “Form1” adında bir form hazır olarak gelir. Örnegin bir Word programı başlatıldığında Belge1 hazır olarak gelir. Kullanıcı bu belgeye istediklerini işler ve kayıt eder. Delphide de böyledir form1 hazır olarak ekrana gelir. 

 Bir yazılım geliştirme aracı olan Delphi’ de programlar formlar ile başladığı ve formlar deplhi programlarının temel bileşenleri olduğu için delphi başlatıldığı zaman içeriği boş olan Form1 adında bir form otomatik olarak hazırlanıp ekrana getirlmektedir.

 Windows uyumlu pencerelerin bazı ortak özellikleri vardır. Delphi’ de ki form1 penceresi de aynı özelliklere sahiptir. Her windows uyumlu pencerede olduğu gibi bunda da formun sol üst köşesinde denetim düğmesi bulunmaktadır. (Şekil.3) Yani Windows pencereleri ile aynı özelliklere sahiptirler...

Şekil – 3

OBJECT INSPECTOR PENCERESİ

Bu pencerede ise formun veya o sırada seçili olan nesnenin özellikleri listelenmektedir

 Başlangıçta projede yalnızca Form1 adında bir form veya nesne olduğu için Object Inspector penceresinde projeye otomatik olarak dahil edilen formun özellikleri listelenmektedir. 

 Formların çok sayıda özelliği olduğu için bütün özellikleri aynı anda bu pencerede görmek mümkün değildir. Dikey kaydırma çubuğundan yararlanarak özelliklerin arasında dolaşabilirsiniz. Başlangıçta formun veya nesnelerin özellikleri bu pencerede alfabetik sıraya göre listelenmektedir. Eğer bu pencerede özellikleri kategorilere göre listeletmek istersek; bu pencere üzerinde iken mouse’ un sağ tuşuna bir kere tıklayarak kısayol menüsünü açıp, gelen menüden de Arrange komutundan ayarlayabiliriz. (Şekil.4)

Şekil - 4

 Object Inspector penceresine ait kısayol menüsünden Arrange – by Category komutunu verirseniz özellikler kategorize edilip öyle listelenir. (Şekil.5)

Şekil - 5

UNİT PENCERESİ

 Otomatik olarak hazırlanan proje için UNIT1.PAS adında Pascal program kodu içeren bir Unit hazırlanmakta ve projeye dahil edilmektedir. Başlangıçta Unit penceresi Form penceresinin altında kaldığı için görünmemektedir.

 Yukarıdaki şekilde de görüldüğü üzere unit penceresi iki kısımdan oluşmaktadır. Bu pencerenin solundaki kısım, seçeneklerden yararlanarak kolay bir şekilde unit’ in bir yerinden başka bir yerine geçebilir ve unit hakkında bilgi edinebiliriz. Bu kısıma Code Explorer adı verilir. Sağdaki kısım ise program satırını gösterir. Bu kısımdaki bütün program satırları otomatik olarak hazırlanmaktadır. Bu satırlara baktığımız zaman Pascal programında kullanılan deyimlerin burada da kullanıldığını görmüş oluruz. Bu sebepten Pascal programla dilini bilenler Delphi’de daha az zorlanacalardır.